Thành phố Đà Nẵng: Nét đẹp văn hóa qua những chiếc võng ngô đồng

Không chỉ có giá trị vật chất mà còn mang giá trị văn hóa, lịch sử và tinh thần sâu sắc, chiếc võng ngô đồng còn gắn liền với sự hình thành và phát triển của vùng đất Cù Lao Chàm. Bảo tồn và phát huy những giá trị văn hóa truyền thống từ nghề đan võng ngô đồng là hết sức cần thiết, góp phần tạo thêm sản phẩm du lịch mới tại địa phương.

Nghề đan võng ngô đồng Cù Lao Chàm đã được cấp bằng công nhận nghề truyền thống năm 2023, năm 2024 Bộ Văn hóa Thể thao và Du lịch cũng đã ban hành quyết định công bố danh mục di sản văn hóa phi vật thể quốc gia.

Hình ảnh cây ngô đồng ở Cù Lao Chàm có hoa màu đỏ

Trải qua quá trình tồn tại và phát triển lâu dài, từng sản phẩm võng được làm ra từ cây ngô đồng đều là thành quả lao động rất công phu và tỉ mỉ của những nghệ nhân tài hoa của làng nghề, là kết quả từ sự sáng tạo liên tục của người dân nơi đây. Dẫu trải qua bao khó khăn, người dân vẫn truyền nhau “ngọn lửa nghề” của cha ông để lại qua các thế hệ. Những chiếc võng ngô đồng truyền thống đã trở thành sản phẩm văn hóa tiêu biểu, đặc trưng của đảo Cù Lao Chàm, là một thành tố không thể thiếu trong đời sống văn hóa của cư dân địa phương, là cầu nối giữa truyền thống và hiện đại, là cơ sở cho sự tiếp tục gắn bó của cộng đồng cư dân sinh sống trên mảnh đất này.

Để làm ra chiếc võng ngô đồng mượt mà êm ái, một sản phẩm thủ công mỹ nghệ đặc trưng ở vùng biển đảo Cù Lao Chàm, người thợ trải qua nhiều công đoạn, đòi hỏi sự tỉ mỉ, khéo tay, kỹ thuật phức tạp mang đậm tính dân gian, thủ công đã được cộng đồng cư dân tích lũy và gìn giữ, lưu truyền từ đời này sang đời khác, góp phần làm phong phú, đa dạng loại hình di sản văn hóa phi vật thể ở Cù Lao Chàm nói riêng, Hội An – Thành phố Đà Nẵng nói chung. 

Người dân đan võng từ cây ngô đồng đã được xử lý

Với đôi bàn tay khéo léo của những người thợ đã tạo thêm nét truyền thống đặc sắc cho làng nghề Nam Trung Bộ, bởi sự có mặt lâu đời nhiều thế kỷ với sản phẩm võng tính tế, thẩm mỹ. Chính vì vậy, sản phẩm võng ngô đồng không chỉ là hàng thủ công thông thường mà là những tác phẩm nghệ thuật với những giá trị văn hóa kết tinh ở trong đó.

Những người thợ đan võng ngô đồng đang làm ra những sản phẩm mẫu mã mới, phong phú, nhiều chủng loại phù hợp với nhu cầu sử dụng như: túi xách, giỏ đựng bình nước, các mặt hàng lưu niệm... để đáp ứng nhu cầu của người tiêu dùng.

Trong xu hướng mới của phát triển du lịch, “điểm trải nghiệm đan võng ngô đồng” được tổ chức bởi Hợp tác xã du lịch làng nghề truyền thống Cù Lao Chàm góp phần khai thác, quảng bá giá trị của nghề và làm phong phú thêm các loại hình du lịch của xã đảo nói riêng, của Thành phố Đà Nẵng nói chung. Nhờ được quảng bá, giới thiệu, nghề đan võng ngô đồng đã khơi dậy tiềm lực du lịch văn hóa nơi đây. Với hoạt động trải nghiệm nghề đan võng ngô đồng đem lại nguồn lợi cho địa phương, góp phần bảo tồn những nét đẹp văn hóa của dân tộc.

Sự kiện Festival “Cù Lao Chàm - Mùa ngô đồng đỏ” được tổ chức các năm gần đây đã thu hút đông đảo du khách đến tham quan, khám phá. Du khách có dịp chiêm ngưỡng, thưởng ngoạn những đoạn đường nở rộ hoa ngô đồng và mua quà lưu niệm là những chiếc võng được làm từ ngô đồng và nhiều sản phẩm thủ công làm từ sợi vỏ cây ngô đồng đặc hữu ở Cù Lao Chàm.

Thành phố Đà Nẵng định hướng phát triển làng nghề gắn với du lịch. Việc đưa hoạt động du lịch về với các làng nghề truyền thống, trong đó có nghề đan võng ngô đồng Cù Lao Chàm giúp thúc đẩy phát triển nghề truyền thống ở địa phương với những sản phẩm có hàm lượng, đặc trưng văn hóa cao đáp ứng nhu cầu du khách, có thị trường tiêu thụ ổn định. 

Hồng Nhuận