Hòa Bình nâng tầm giá trị cây dược liệu

Các loại cây dược liệu được khai thác tại Mai Châu, Tân Lạc, Lạc Sơn, Đà Bắc của tỉnh Hòa Bình là hương nhu trắng, nghệ đen, sachi, quế, sả, sa nhân tím, tỏi tía, trinh nữ hoàng cung, ý dĩ, mã tiền, xạ đen, xạ vàng, ba kích, củ mài, cúc hoa, địa liền, đinh lăng, gấc, giảo cổ lam, gừng, hòe, hồi... Trong đó cây sachi, xạ đen được đánh giá là có hiệu quả kinh tế cao hơn nhiều so với các loại cây trồng khác.

Tỉnh Hòa Bình đã quy hoạch phát triển cây dược liệu tỉnh đến năm 2025, định hướng đến năm 2030. Cụ thể đến năm 2025: các vùng khí hậu đặc trưng để phục vụ công tác nghiên cứu khoa học và phát triển dược liệu gồm khu bảo tồn Hang Kia, Phu Canh, Thượng Tiến, Ngọc Sơn là 4 địa điểm trồng mới nhiều loài cây thuốc nằm trong quy hoạch xây dựng; đối với các vùng dược liệu có nguy cơ bị tuyệt chủng cao cũng được quy hoạch, ưu tiên lựa chọn và khai thác hợp lý 10 loài dược liệu chính, đạt khoảng 8.000 - 9.000 ha dược liệu/năm. Phấn đấu đến năm 2025 bảo tồn được 70% và năm 2030 là 100% tổng số loài dược liệu đặc trưng của Hòa Bình.

Mục tiêu đến năm 2025, sẽ phát triển 24 chủng loài cây dược liệu có thế mạnh của tỉnh với diện tích 2.815 ha. Trong đó, huyện Tân Lạc quy hoạch diện tích trồng cây dược liệu lớn nhất tỉnh là 1.442 ha với các loại sả, sachi, giảo cổ lam, xạ đen, huyết đẳng, hà thủ ô.

Các huyện quy hoạch từ 200 - 350 ha diện tích trồng cây dược liệu là huyện Lạc Thủy quy hoạch 325 ha trồng đương quy, đinh lăng, hồng sâm, đẳng sâm, xạ đen, hoài sơn, huyết đằng, ba kích tím, đơn lá đỏ và hà thủ ô;  Huyện Lạc Sơn quy hoạch 204 ha với các loại cây: lược vàng, sâm cau xạ đen, khôi đỏ; Huyện Yên Thủy quy hoạch 205 ha với các loại cây: cà gai leo, xạ đen, hoài sơn, sả.

Các huyện quy hoạch từ 100 - 200 ha diện tích trồng cây dược liệu là huyện Kim Bôi huy hoạch 137 ha trồng xạ đen, giảo cổ lam, sả, bình vôi, sa nhân. Huyện Cao Phong quy hoạch 130 ha với cây dược liệu chính là sả và xạ đen. Huyện Đà Bắc quy hoạch 105 ha trồng giảo cổ lam, cà gai leo, xạ đen, linh chi, khôi nhung. Huyện Lương Sơn quy hoạch 46 ha trồng cà gai leo, xạ đen. Huyện Kỳ Sơn quy hoạch 117 ha với các loại cây dược liệu như sả, nghệ, sachi, ngải cứu, cà gai leo và đưa các loại cây có giá trị vào trồng thử nghiệm như hồng sâm, giảo cổ lam, đinh lăng, củ bình vôi.

Quy hoạch diện tích trồng cây dược liệu dưới 100 ha có huyện Mai Châu quy hoạch 34 ha với các loại cây dược liệu như sachi, hà thủ ô, cà gai leo, sa nhân, đương quy. Thành phố Hòa Bình quy hoạch 10 ha trồng sả, sa chi, xạ đen, giảo cổ lam....

Phấn đấu đến năm 2030: Tỉnh Hòa Bình quy hoạch và mở rộng diện tích vùng trồng cây dược liệu hàng hóa đạt 15.000 ha, sản lượng đạt khoảng 80 - 120 nghìn tấn/năm. Trong đó: chuyển đổi 5.000 ha đất trồng cây hàng năm sang sản xuất cây dược liệu hàng hóa và 10.000 ha đất rừng kết hợp trồng cây dược liệu, từng bước tăng giá trị sử dụng đất của vùng quy hoạch.

Cây xạ đen có giá trị kinh tế cao của tỉnh Hòa Bình

Khai thác cây dược liệu ở nhiều huyện có sức cạnh tranh trên thị trường trong nước

Hòa Bình dần hình thành các vùng sản xuất hàng hóa theo tiêu chuẩn VietGAP ở nhiều huyện, ứng dụng khoa học công nghệ, đổi mới trang thiết bị trong nghiên cứu chọn tạo giống, trồng trọt, chế biến, chiết xuất, chuyển giao công nghệ nhằm tạo ra các sản phẩm có chất lượng cao, có sức cạnh tranh trên thị trường trong nước.

Tại huyện Lương Sơn, HTX Nông nghiệp và Phát triển cây dược liệu đã trồng được 3,5 ha cây dược liệu các loại, gồm 2 ha cây xạ đen, 1 ha cà gai leo, 0,5 ha tam thất, hà thủ ô, ba kích, cát sâm và gừng đen. Các loại dược liệu này đều được trồng trên các gò đồi hoặc xen canh dưới tán cây lâm nghiệp hoặc trong cây ăn quả lâu năm.

Tại huyện Mai Châu, hiện các xóm của xã Ba Khan đều trồng cây xạ đen với tổng diện tích 5 ha. Trong đó xóm Khan Hạ có diện tích trồng xạ đen nhiều nhất xã Ba Khan với gần 3 ha, hộ trồng ít 100 - 200 m² (20 - 30 cây xạ đen), hộ trồng nhiều 2.000 m² (4.000 - 5.000 cây xạ đen). 

Huyện Tân Lạc cũng đã huy động nhiều nguồn lực để hỗ trợ các HTX, THT xây dựng, phát triển thương hiệu sản phẩm, trong đó dược liệu là một trong các sản phẩm được hỗ trợ chuẩn hóa 5 sản phẩm để tham gia Chương trình OCOP.

Tại huyện Lạc Thủy, có 7 loại cây dược liệu đánh giá đạt theo tiêu chuẩn. Trong đó, cây đinh lăng năng suất tươi đạt gần 20 tấn/ha, năng suất khô đạt khoảng 6 tấn/ha, giá trị sản lượng đạt khoảng 650 triệu đồng/ha; loại cây cho doanh thu cao là ba kích tím với năng suất tươi đạt 32 tấn/ha, năng suất khô đạt khoảng 10 tấn/ha, giá trị sản lượng đạt trên 1,2 tỷ đồng/ha; năng suất cây sachi đạt gần 1,3 tấn hạt khô/ha. Lợi nhuận trung bình mỗi năm từ 150 đến 200 triệu đồng/ha. Vùng nguyên liệu cây sachi của công ty cổ phần Inca Việt Nam liên kết với nông dân đã phát triển được 100 ha.

Nhiều loại cây dược liệu khác của huyện Lạc Thủy cho năng suất và doanh thu cao như cây hà thủ ô đỏ năng suất tươi đạt khoảng 11,44 tấn/ha, năng suất khô đạt khoảng 5,72 tấn/ha, giá trị sản lượng đạt khoảng 589,1 triệu đồng/ha. Cây đơn lá đỏ năng suất tươi đạt khoảng 45,98 tấn/ha, năng suất khô đạt khoảng 9,2 tấn/ha, giá trị sản lượng đạt khoảng trên 386,2 triệu đồng/ha; cây hoài sơn năng suất tươi đạt khoảng 22,55 tấn/ha, năng suất khô đạt khoảng 5,86 tấn/ha, giá trị sản lượng đạt khoảng 498,3 triệu đồng/ha. Cây huyết đằng năng suất tươi đạt khoảng 18,79 tấn/ha, năng suất khô đạt khoảng 8,83 tấn/ha, giá trị sản lượng đạt khoảng trên 326,7 triệu đồng/ha; cây xạ đen năng suất tươi đạt khoảng 21,85 tấn/ha, năng suất khô đạt khoảng 5,03 tấn/ha, giá trị sản lượng đạt khoảng 226,1 triệu đồng/ha….

Tỉnh Hòa Bình đang triển khai thực hiện dự án quy hoạch phát triển cây dược liệu, ưu tiên phát triển các chủng loại dược liệu có lợi thế cạnh tranh lớn phù hợp các tiểu vùng khí hậu mát mẻ trên địa bàn tỉnh, từng bước đáp ứng nhu cầu của thị trường trong nước và hướng tới xuất khẩu; xây dựng và hoàn thiện hệ thống tiêu thụ sản phẩm, tạo môi trường thuận lợi cho các hoạt động sản xuất, kinh doanh cây dược liệu phát triển, góp phần đưa dược liệu trở thành thế mạnh của ngành Dược Việt Nam.

Thúy Hà

Quý độc giả quan tâm sản phẩm, vui lòng liên hệ “tại đây”