Hạt điều Việt Nam - từ sản phẩm đặc trưng của các tỉnh miền núi, vùng sâu, vùng xa đến thương hiệu hàng đầu thế giới

Cây điều được trồng nhiều ở vùng Tây Nguyên và Đông Nam Bộ

Cây điều được đưa vào trồng tại Việt Nam từ thập niên 1980 và nhanh chóng trở thành một trong những cây công nghiệp chủ lực của cả nước. Với khả năng thích nghi cao, chịu hạn tốt và giá trị kinh tế ổn định, cây điều đã góp phần quan trọng vào chuyển đổi cơ cấu cây trồng, đặc biệt tại khu vực Đông Nam Bộ và Tây Nguyên.

Hiện nay, cây Điều được trồng nhiều nhất ở phía Nam Việt Nam, đặc biệt là Tây Nguyên, Đông Nam Bộ và một số tỉnh thuộc khu vực miền Trung. Trong đó, Đông Nam Bộ là vùng sản xuất điều lớn nhất cả nước, chiếm khoảng 60% diện tích và sản lượng. Đặc biệt, Đồng Nai được xem là “thủ phủ điều” của Việt Nam nhờ điều kiện tự nhiên thuận lợi, truyền thống canh tác lâu đời và hệ thống chế biến - logistics phát triển.

Bên cạnh đó, Tây Nguyên đang nổi lên như vùng nguyên liệu mới của ngành điều, với các tỉnh Lâm Đồng, Gia Lai và Đắk Lắk tích cực mở rộng diện tích trồng nhờ thổ nhưỡng bazan màu mỡ, khí hậu khô ráo và phù hợp với sinh trưởng của cây điều. Sự phát triển của vùng nguyên liệu này đang góp phần quan trọng vào việc đa dạng hóa vùng trồng, nâng cao năng lực sản xuất và ổn định nguồn cung cho ngành chế biến - xuất khẩu điều của Việt Nam.

Tổng diện tích trồng điều cả nước đạt hơn 300.000 ha, sản lượng hạt điều thô khoảng 350.000 - 400.000 tấn/năm, tùy điều kiện thời tiết. Từ năm 2006 đến nay, Việt Nam liên tục giữ vị trí quốc gia xuất khẩu hạt điều nhân số một thế giới. Sản phẩm điều Việt Nam đã có mặt tại hơn 90 quốc gia và vùng lãnh thổ, trong đó các thị trường chủ lực gồm Mỹ, Trung Quốc, Hà Lan, Đức, UAE, Ấn Độ và Australia. Ngành điều không chỉ đóng góp lớn vào kim ngạch xuất khẩu nông sản mà còn khẳng định thương hiệu “Điều Việt Nam” trên thị trường quốc tế.

Theo số liệu thống kê của Cục Hải quan Việt Nam, trong 9 tháng đầu năm 2025, xuất khẩu hạt điều của Việt Nam đạt 554,76 nghìn tấn, trị giá 3,77 tỷ USD, tăng 1,6% về lượng và tăng 19,5% về trị giá so với cùng kỳ năm 2024. Trung Quốc là thị trường xuất khẩu lớn nhất, đạt 125,69 nghìn tấn, trị giá 797,42 triệu USD, tăng 37,4% về lượng và tăng 54,1% về trị giá, chiếm 22,66% tổng lượng xuất khẩu, cho thấy nhu cầu tiêu thụ tăng trở lại sau đại dịch, cùng với xu hướng các doanh nghiệp Trung Quốc đẩy mạnh nhập khẩu điều nhân để chế biến tái xuất. Xuất khẩu tới Mỹ đứng thứ hai, đạt 107,51 nghìn tấn, trị giá 721,28 triệu USD, giảm 28,8% về lượng và giảm 17,3% về trị giá so với cùng kỳ năm 2024, do sức mua tại thị trường Mỹ suy yếu, tồn kho cao và giá tiêu dùng thực phẩm vẫn neo ở mức cao. Xuất khẩu tới Hà Lan xếp thứ ba, đạt 50,21 nghìn tấn, trị giá 362,76 triệu USD, giảm nhẹ 1,1% về lượng, nhưng tăng 21,6% về trị giá, phản ánh xu hướng chuyển dịch sang sản phẩm chất lượng cao, giá trị gia tăng lớn.

 Ngoài ra, các thị trường Đức, UAE, Anh, Ả Rập Xê-út, Thái Lan, Canada, Úc, Litva và Nhật Bản cũng ghi nhận tăng trưởng tích cực, góp phần mở rộng mạng lưới tiêu thụ hạt điều Việt Nam. Xu hướng chuyển dịch mạnh sang khu vực châu Á cho thấy tiềm năng mở rộng thị trường và gia tăng giá trị trong giai đoạn tới.

Về cơ cấu sản phẩm, trong 9 tháng đầu năm 2025, hạt điều xuất khẩu của Việt Nam tập trung chủ yếu vào các chủng loại phổ biến trên thị trường quốc tế như W320, W180, W240, WS/WB, LP, W450, SP, W210 và DW, phản ánh xu hướng duy trì cơ cấu sản phẩm truyền thống của ngành. Trong đó, W320 tiếp tục là chủng loại xuất khẩu chủ lực, chiếm tỷ trọng cao nhất với 211,95 nghìn tấn, trị giá 1,51 tỷ USD, giảm 2% về lượng, nhưng tăng 19,5% về trị giá so với cùng kỳ năm trước, nhờ giá xuất khẩu bình quân đạt 7.144 USD/tấn, tăng 22% so với cùng kỳ năm trước. W180 đứng thứ hai và là chủng loại có tốc độ tăng trưởng xuất khẩu mạnh nhất, đạt 95,53 nghìn tấn, trị giá 640,87 triệu USD, tăng 70,8% về lượng và tăng 76,7% về trị giá. Đây là nhóm sản phẩm có giá trị cao, được tiêu thụ mạnh tại các thị trường châu Á và Trung Đông, góp phần nâng kim ngạch toàn ngành.

Theo Straits Research, quy mô thị trường hạt điều toàn cầu đạt 7,78 tỷ USD năm 2024, dự kiến tăng lên 8,14 tỷ USD năm 2025 và lên 11,67 tỷ USD vào năm 2033, với tốc độ tăng trưởng bình quân 4,6%/năm. Động lực tăng trưởng chủ yếu đến từ ngành chế biến thực phẩm, nhu cầu dinh dưỡng lành mạnh và xu hướng tiêu dùng xanh, bền vững.

Với năng lực chế biến lớn, hệ thống chứng nhận quốc tế đầy đủ và vị thế vững chắc, Việt Nam được kỳ vọng tiếp tục duy trì vai trò quốc gia xuất khẩu hạt điều số một thế giới. Trong giai đoạn tới, nếu đẩy mạnh chế biến sâu, phát triển sản phẩm cao cấp và xây dựng thương hiệu “Vietnam Cashew”, ngành điều Việt Nam có thể đạt tăng trưởng bền vững, giá trị cao hơn, góp phần nâng tầm vị thế nông sản Việt trên thị trường toàn cầu.

Trương Liên

Thông tin chi tiết xem file đính kèm “tại đây”